Грибовка Фестиваль
logotype

"Чүглүг" чагааларга...

mengi-75@mail.ru

Тыва үжүктер

Бээр бас ҢҮӨ!

Тыва-орус сөстүк

Сөстүк(Тенишевтиң-дир).doc

Башкылар

Экии, хүндүлүг башкылар! Сайт кылдырар күзелдиг башкылар бар болза tuva@mail.ru че бижиптиңер.

Чижээ: менги.башкы.рф азы mengi.bashky.ru ышкаш боор.

Хүндүткел-биле, Эраст Хертек.

Тыва Википедия

 

Тыва солуннар

Май 1-де төрүттүнген шүлүкчү PDF Печать E-mail
Автор: Меңги Ооржак   
28.04.2012 23:00

 

Май 1-де Тываның Чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү, Тес-Хем кожууннуң Самагалтай суурунуң Хүндүлүг хамаатызы, шүлүкчү Чиңмит Эртинеевич Өөлеттиң (1942-2011) төрүттүнгенинден бээр 70 чылы.

Чинмит Өөлет ТАР-ның Тес-Хем кожуунунуң О-Шынаага төрүттүнген. Ол Бай-Даг ортумак школазын, садыг техникумун дооскаш, садыгжылап, Тес-Хемниң көдээ Советтеринге база “Таңды-Уула” солуннуң тускай корреспондентизинге ажылдаан.

 

Шүлүкчү. Чогаал ажылын 1970 чылда эгелээн. Ооң шүлүктери республика солуннарынга, “Улуг-Хем” альманагынга үнгүлээн. Ооң сөстеринге 42 ырлар чогааттынган. Баштайгы ному “Чаглак-Терек” 1979 чылда чырыкче үнген. Дараазында “Калдак-Хамар” (1989), “Балалбас ис” (1994) деп номнары парлаттынгылаан.

Чиңмит Өөлет честези болур Совет Эвилелиниң Маадыры Хомушку Намгаевич Чүргүй-оолдуң элекке мөчээнинге улуг хараадап, сагыш-сеткилиниң аарышкызын "Чүргүй маадыр – чүрээвисте" деп шүлүүнде мынчаар бижээн:

 

 

Кызыл чечек, сарыг чечек

Кыш-даа четпес – харааданчыг.

Кыраан деп сөс, мөчээн деп сөс

Кымны-даа ойбас – хомуданчыг.

Берт-Даг сууру көстүп турар

Бедик тейде салган хөөр бар.

Бөдүүн кижи – Чүргүй маадыр

Бөгүн ында “удуп” чыдар.

Успа-Хөлче улдап кирген

Узун Тес-Хем чалгыглары

Эптиң-не кээр эрес оглун

“Эштир бе?” деп тегергиээр.

Туман-биле богааланган

Дужааш турар кашпал Берт-Даг

Муңгаралын чажырган дег,

Булут бөргүн кеде кааптар.

Кырган, чалыы кым-даа келзе,

Кызыл чечээн хөөрге салыр.

Чүге дизе, чүректерде

Чүргүй маадыр чурттавышаан...

Сактырымга, Чүргүй маадыр

Чаңнык-диңми аразында

Танкызын башкарбышаан

Дайзыннарны тиилеп чоруур.

Эрликтер дег фашистерни

Умань хемге соккандан бээр

Улуг, делгем Европага

Эрткен оруу – кадыг-дошкун.

Чоннуң оглун сактып чоруур

Чолдуг изин йөрээп чоруур –

Украин, орус ... хөй-ле

Улусту кым ончалай аар!..

Хоорай-суурда кудумчулар

Колхоз-совхоз, ясли-сад...

Маадырның адын адаан

Барыксанчыг, көрүксенчиг.

Чүге дизе чурттап чорааш,

Чүргүй маадыр келир өй дээш,

Баскан изин арттырып каан

Барымдаазы шак ол-дур.

Чүректиглер чүреккири –

Чүргүй маадыр ынчангаштың

Сорук кирер ыры ышкаш,

Чоргааралды төрүп чоруур.

“Калдак-Хамар”, ар. 11-12.

Тес-Хем кожууннуң Берт-Даг сумузунда Х.Н.Чургуй-оолдуң  чевээ.

Авторнуң архивинден.

Ч.Өөлет оон аңгыда чаңгыс чер-чурттуу, тыва эки турачы Чооду Байырович Күрсединиң дугайында "Балалбас ис" деп чечен чугааны бижээн.

 

 

Обновлено 13.11.2012 17:37
 
Солун-дур бе? Эштериңге чугаала:

Архивте материалды комментарийлеп болбас...

Үлегер домактар

Аныяаңдан адың камна

Бак сагыш башка халдаар

Далашкан күске сүтке дүжер

Тывызыктар

Тывызыым дытта, тоолум дошта

Итпе, итпе, кузуптар мен

Ашак-кадай чогушкан, аал ишти тоттурган

Тариналар

ОМ МАНИ ПАД МЕ ХУМ

ОМ ТАРЕ ТУУ ТАРЕ ТОРЕ СУУ ХАА

ОМ АРА БАЗА НАДИ